رونق بورس، ثبات اقتصادی و مهار تورم

فیروزه عسگری یادداشت 13 ارديبهشت 1399 - 11:59

یکی از مواردی که در سرنوشت اقتصادی هر کشور نقش کلیدی ایفا می کند، بودجه آن کشور است. بودجه در واقع صورت هزینه سالانه دولتها به حساب می آیند. از همین رو بررسی بودجه کشور در سال 99، می تواند چشم انداز خوبی در خصوص نحوه اداره کشور و وضعیت کسب و کارها باشد.
به عقیده کارشناسان اقتصادی، وضعیت بودجه دولت در سال 99 به گونه ای است که حدود 200 هزار میلیارد تومان کسری بودجه خواهد داشت.

در چنین شرایطی دولت ضمن پایین آوردن هزینههای خود، میتواند درآمدهای خود را عمدتاً از طریق راههای؛ افزایش بدهی، مالیاتها و کاهش یارانه ها افزایش دهد. اما با توجه به شرایط حال حاضر اقتصاد ایران، به نظر میرسد که اجرای این روشها تا حدی زمانبر و دارای هزینههای سیاسی است. لذا توان دولت در درآمدزایی از این طریق محدود است و احتمالا مجبور به استقراض از بانک مرکزی خواهد شد که با توجه به افت شدید فروش نفت و به تبع آن ارزآوری پایین کشور، استقراض دولت از بانک مرکزی موجب بالا بردن پایه پولی و در نتیجه افزاش نقدینگی خواهد شد.
در پی اتخاذ چنین تصمیماتی از سوی دولت از طرفی هم شاهد افزایش نقدینگی در سال 99 خواهیم شد که با این سرعت رشد نقدینگی به دنبال آن نیز با افزایش تورم روبرو خواهیم شد. و چون دولت توانایی کاهش نرخ رشد نقدینگی را ندارد ناگزیر برای کنترل تورم به کاهش سرعت گردش پول روی آورده است که یکی از راهکارهای دولت برای مهار این نقدینگی، تشویق و ترغیب مردم برای ورود به بازار سرمایه می باشد.
همزمان با تصمیمات دولت با توجه به شرایط کنونی نامگذاری سال 99 به عنوان جهش تولید و حمایتهای همه جانبه در پی آن تایید مقام رهبری در جریان هدایت نقدینگی به سمت بازار سرمایه می توان این تصمیم مهم را از بهترین اتفاقات سالهای رونق بازار سرمایه دانست که اگر بخواهیم در مورد آینده بازار سرمایه ایران نظر بدهیم که چه روندی را طی می کند بستگی به چگونگی رفتار ورود همین نقدینگیها می توان دانست. که اگر این منابع مالی از طریق اوراق و افزایش سرمایه وارد فعالیت های مولد شود می تواند روند مثبت بورس را حفظ کند و این صف های خریدی که امروز در بازار سرمایه شاهد هستیم در واقع چشم انداز ناشی از همین موضع گیریهای دو جانبه دولت و مردم است.

زیرا که دولت برای سال 99 روی بازار بورس حساب باز کرده است تا بتواند از طریق جذب نقدینگی ها در این بازار بسیاری از بدهیهای خود را پرداخت کند.
در حال حاضر سیاست های کلان اقتصادی می تواند به شاخص های بورس جهت دهد، چرا که در شرایط کنونی اقتصاد بیمار ایران که از طرفی گرفتار کاهش قیمت نفت و از طرف دیگر درگیر بیماری کرونا شده که باعث کاهش تقاضا در برخی صنایع هم گردیده است؛ چنانچه دولت بتواند بودجه را به نحوی مدیریت کند که فشار مالیاتی کمتری بیارود و از آن طرف هم اعتبار طرح های عمرانی را تزریق کند، به طور قطع چرخه ای از عرضه و تقاضا به وجود می آورد که شاخص های بورس را نیز مثبت خواهد کرد.
همچنین بازار بورس در سال گذشته نشان داده است که به خوبی خود را با تغییر نرخ ارز تطبیق داده است که رشد بازار ناشی از همین افزایش نرخ ارز بوده است؛ زیرا با توجه به اینکه در سال گذشته رشد اقتصادی منفی بوده و با رشد بورس تطبیق منطقی نداشته، این خود تاییدی بر ادعای تاثیرپذیری بورس از رشد نرخ ارز بوده است.

که به نظر می رسد در سال 99 هم افزایش نرخ ارز ادامه دار باشد و بازار سرمایه همچنان خود را با آن تطبیق دهد. و با فرض اینکه حتی اگر دلار در سال 99 کنترل هم شود و رشد آنچنانی نداشته باشد، نیز میتوان برای بازار سرمایه سال خوبی را متصور بود. البته باید در نظر داشت که رشد سال آینده بورس از رشد سال گذشته به مراتب کمتر خواهد بود.
اما نکته قابل توجه در رابطه با افزایش ارزش معاملات را نیز نمی توان نادیده گرفت که با ارزش معاملات به بالای 12هزار میلیارد تومان در شرایط امروز شاهد رکود زنیهای جدیدی در بازار بورس آینده کشور خواهبم بود.
اما از طرفی هم رکود اقتصادی ناشی از بیماری کرونا نه تنها در ایران بلکه در تمام دنیا به صورت غیر مستقیم تاثیر خود را بر روی کاهش تقاضا در صنایع هستیم که در پی آن بازار بورس هم بی نصیب نمانده از این رو، می توان روزهای پرنوسانی را برای بازار سرمایه نیز پیش بینی کرد که این اتفاق عجیبی هم نیست. زیرا بسیاری از واحدهای تولیدی فعالیت خود را تعلیق یا کاهش داده اند.

از طرف دیگر، شاخصهای مهمی نظیر: تغییر نرخ مالیات ها برای کسب و کارها، نرخ تعرفه واردات کالا، مالیات ارزش افزوده، طرح های تشویق صادراتی و... از جمله عواملی هستند که چگونگی وضع آن در بودجه 99 می تواند بر روی اقتصاد کشور تاثیرگذار باشد. که با تخصیص اعتبارات برای طرح های عمرانی باعث می شود که تقاضا برای محصولاتی همچون فولاد، سیمان و ... را افزایش دهد و به دلیل سرمایه گذاری که انجام می شود روی رشد اقتصادی تاثیر مثبت داشته باشد که در ادامه روی شاخص های بازار سرمایه اثر گذار است.

از این رو کارشناسان و اقتصاددان معتقدنددولت از طریق واگذاری داراییها در بورس هم کسری بودجه را تا حدودی جبران میکند و هم نقدینگی را کنترل می كند که هر دو برای بقای اقتصاد ایران مفيد است و مي تواند بازار سرمایه را در سال 99 مدیریت کند.

روزنامه صمت : فیروزه عسگری/کارشناس بورس